Định nghĩa

1. Động từ:
   • Ngầm chứa, gửi gắm một ý nghĩ, tư tưởng nào đó vào trong lời nói, câu văn hoặc tác phẩm, thay vì nói ra một cách trực tiếp, rõ ràng. Hành động này thường nhằm mục đích gợi mở, phê phán hoặc thể hiện một thông điệp một cách tế nhị, kín đáo.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Tác giả đã khéo léo ngụ ý về sự phù phiếm của danh vọng qua hình tượng đó.
  • Anh ấy không nói thẳng mà chỉ ngụ ý rằng mình không hài lòng với kết quả.
  • Câu chuyện ngụ ngôn thường ngụ ý một bài học đạo đức sâu sắc.

Các cách sử dụng nâng cao

• "có ngụ ý": được dùng để nhấn mạnh rằng một phát ngôn hay hành động nào đó mang một ý nghĩa ẩn, có chủ đích.
  • Lời bình luận của ông ấy rõ ràng là có ngụ ý châm biếm.
• "ngụ ý rằng": cấu trúc thường dùng để giới thiệu nội dung của ý nghĩ được gửi gắm.
  • Bức thư ngụ ý rằng cuộc gặp mặt có thể bị hoãn lại.

Biến thể và từ gần giống

• Hàm ý (động từ): Có nghĩa tương tự, chỉ việc chứa đựng ý nghĩa bên trong, không nói ra trực tiếp. Tuy nhiên, "hàm ý" thường thiên về nghĩa khách quan hơn (câu nói tự nó có ý nghĩa đó), còn "ngụ ý" thường nhấn mạnh chủ ý của người nói/viết.
  • Câu trả lời của cô ấy hàm ý một sự từ chối khéo.
• Ám chỉ (động từ): Nói hoặc viết một cách gián tiếp, khiến người nghe liên tưởng đến một đối tượng, sự việc cụ thể nào đó. "Ám chỉ" thường mang sắc thái tiêu cực hơn "ngụ ý".
  • Anh ta đang ám chỉ đến một người nào đó trong câu chuyện.

Từ đồng nghĩa

• Ám thị: Gợi ý một cách kín đáo, thường dùng trong tâm lý học hoặc văn chương.
• Gửi gắm: Thể hiện, bày tỏ (tình cảm, tư tưởng) thông qua một hình thức nào đó.

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

(Không có cụm động từ đặc thù nào phổ biến trực tiếp với từ "ngụ ý" trong tiếng Việt.)

Thành ngữ liên quan

• Nói bóng nói gió: Nói một cách vòng vo, không thẳng thắn, có ý ám chỉ điều gì đó.
  • Anh ấy cứ nói bóng nói gió, không biết ngụ ý điều gì.
• Ý tại ngôn ngoại: Ý nghĩa nằm ngoài lời nói; ý tứ sâu xa vượt ra ngoài những từ ngữ được dùng để diễn đạt. Đây là một mỹ từ trong văn chương, chỉ sự hàm súc, ý nghĩa phong phú của ngôn từ.
  • Thơ hay là thơ đạt đến cảnh giới "ý tại ngôn ngoại", để người đọc tự suy ngẫm.

1. Ngầm gửi ý vào lời nói, câu văn: Bài thơ ngụ ý răn đời.